راکتور های تصفیه روغن به روش اسیدی

تقطیر روغن,تصفیه روغن,اسیدی,خاک زنی,اسید واش,راکتور روغن

مبدل سازان کیمیا | تولید کننده مبدل های حرارتی مخازن ذخیره و تحت فشار

۲۴۰۴۲۰۴ - ۰۹۱۲ : گروه مبدل سازان کیمیا

  جمعه ۱۵ آذر ۱۳۹۸ | 18:26   0 نظر   1816 بازدید

تصفيه روغن سوخته

ممکن است تعجب آور باشد که تحت شرایط عادی ، روغن را نمی توان به راحتی از بين برد و تنها قابليت آلوده پذيري را دارد و به راحتی توسط حلال های دیگر آلوده مي شود. این ویژگی باعث می شود قابليت بالقوه براي جذب آلودگي داشته باشد و نبايد اجازه داد كه وارد محيط زيست شود. تنها راه و بهترين گزينه بازيافت است بصورتي كه به حالت اوليه برگردد و بتوان از آن استفاده مجدد كرد .براي توليد روغن موتور حداقل 8 نوع افزودني اضافه ميشود و اين افزودني ها پس از بازيافت بصورت قير بدست مي آيد. در ايران تعداد كمي از شركتها از اين آسفالت باقي مانده فرآيند استفاده ميكنند و بيشتر شركتها تصفيه به دفن غير اصولي ميپردازند ، كه موجب آلوده كردن محيط زيست ميگردد . اما ارزش اين آسفالت زياد است و ميتوان از آن بخوبي استفاده و داراي ارزش اقتصادي بالاي مي باشد.

روشهاي بازيافت

به طور سنتی ، روغن هاي سوخته در ايران به دو روش در كارخانه هاي فعال بازيافت ميشود :

1- روش اسید/كلي، که در حال حاضر سازمان محيط زيست اجازه احداث كارخانه جديد نميدهد

معايب اصلي : آلاینده های سنگین را به محیط زیست وارد ميكند ، هزينه بازيافت بالا ، زمان طولاني توليد ، كيفيت پايين محصول

2- روش خاك كه چند سالي است در بعضي از مناطق اين روش استفاده ميشود

معايب اصلي : آلاینده های سنگین را به محیط زیست وارد ميكند ، هزينه بازيافت بالا ، زمان طولاني توليد ، كيفيت پايين محصول

الف- روش اسيد /كلي

اگرچه این روش امروزه در بيشتر دنيا ممنوع است، ولي بصورت مختصر شرح داده ميشود :

مرحله 1 : روغن سوخته در ديگ جوش حرارت داده ميشود تا آب و هيدروكربنهاي سبك تبخير شود و تا دماي 380 درجه و به مدت 12 ساعت ادامه دارد

مرحله 2: پس از سرد شدن روغن جوشيده شده به واحد اسيد زني برده ميشود تا اسيد شوي شود و آسفالت گيري شود لجن تشكيل شده در ته مخزن جمع ميشود .

این آسفالت حاوي آلاینده های روغن است، از جمله فلزات و برخی از مواد افزودنی روغن ، و به اين شكل نميتوان دفن شود و بايد خشك شود و سپس دفن گردد.اين روش گران و پر هزينه و در بعضي مناطق امكان دفن وجود ندارد

ب روش بازيافت با حلال

روش استخراج با حلال در حال حاضر در بعضي از كشورها استفاده ميشود . و در بيشتر كشورها از پروپان استفاده ميشود ولي تمام آلاينده ها را نميتواند حذف كند اين فرآيند در فشار اتمسفر و در راكتور استخراج صورت ميگيرد به اين صورت كه با اضافه كردن درصد مشخصي از حلال به راكتور وارد شده و آلودگي ها در پروپان حل ميشوند و به دليل سبكي پروپان بالا ميروند و روغن نامحلول پايين ميرود و بصورت جداگانه استخراج ميشود . در اين روش حلال و آلودگي ها به برج تقطير وارد ميشوند و پروپان تبخير و سپس سرد ميشود و مواد آسفالتي بدست مي آيد.

ج- تقطير تحت خلاء

این روش در بيشتر كشورهاي دنيا استفاده ميشود و بهترين بازدهي و كمترين آلودگي را ايجاد ميكند به اين صورت كه

روغن سوخته (تحت خلاء) تبخير شده و آسفالت از پايين برج خارج ميشود .

محصولات توليدي شامل :آب ، نفت ، روغن سبك، قير و روغن پايه 150 و 500

البته روش تقطير ملكولي با چندين شيوه مختلف ميتواند اجرا شود.

جدول نتايج بدست آمده از روش تقطير ملكولي(روغن سوخته نمونه)

محصولات

درصد وزني بازيافت

1

روغن پايه سنگين SN 500

50%

2

روغن پايه سبك SN 150

21%

3

روغن سبك 10

8%

4

ديزل

5%

5

آب

5%

6

آسفالت

11%

مواد مصرفي پروسه

درصد وزني

خاك رنگبر معمولي

4-8%

دفع زباله هاي بدست آمده

خاک رنگبر استفاده شده براي رنگ بري در فرآيند بازيافت با حداقل 20% از روغن اشباع شده و مناسب است براي سوزاندن در كورهاي آجرپزي يا سيمان.خاك مصرفي در بعضي از كشورها كشورها بازيافت ميشود .

به طور معمول، فرایند بازيافت شامل اضافه كردن حلال برای استخراج روغن از خاك ، خاك بدست آمده با اسید دوباره فعال ميشود. سپس خاك احیا شده را ميتوان بصورت نامحدود استفاده كرد،

اقتصاد روش

الف - كاهش انرژي گرمايشي

- كاهش پروسه توليد و نيروي كار

- كاهش مدت زمان توليد نهايي

- كاهش مصرف خاك رنگبر تا 5-8%

ميتوان گفت اقتصادي ترين روش بازيافت است

ب - بالاترين کیفیت محصول نهايي در حد ويرجين ، علاوه بر این ، كاهش مراحل پالایش بر روی محصول جانبي ، که در حال حاضر در کوره سوزانده ميشود يا با قيمت پايين به فروش ميرسد .

سازگار با استاندردهاي زيست محيطي


مهندس عليرضا ابوطالبيان

+ نوشته شده در سه شنبه دهم آبان ۱۳۹۰ساعت 20:25 توسط امید | نظر بدهید

اين شركت داراي تكنولوژي پيشرفته طراحي و ساخت تصفيه روغن كاركرده به روش تقطير ملكولي با تجهيزات پيشرفته با هزينه كمتر از شركتهاي خارجي

طرف قرار داد رسمي با شركت طراحي و سازنده هاي معتبر در ضمينه ساخت و طراحي تصفيه روغن سوخته

نمايندگي عرضه تكنولوژي هيدوتريتينگ براي تصفيه روغن يا پالايشگاها براي توليد روغن پايه گروه 2 با تكنولوژي CEP آمريكا

پلانهاي قابل اجرا

1- روش غير پيوسته (بچ) براي ظرفيت حداقل 12000 ليتر در ساعت با قيمت مناسب

2- روش نيمه پيوسته با يك محصول اصلي با كيفيت بالا

3- روش نيمه پيوسته با دو محصول اصلي با كيفيت بالا

4- روش پيوسته با 3 محصول اصلي با كيفيت بالا

خط استاندارد با حداقل 1000 ليتر در ساعت و حداكثر 4500 ليتر در ساعت

رنگ بري فعلا با خاك براي واحد هاي كوچك عرضه ميشود

و براي طرفيت 4500 ليتر يا لوب كات وكس گيري شده با هيدروژن و تبديل به روغن پايه گروه 2 قابل عرضه مي باشد

جهت كسب اطلاعات بيشتر به وب سايت و ويترين مراجعه كنيد

www.bazyaftsabz.com

+ نوشته شده در دوشنبه دوم آبان ۱۳۹۰ساعت 15:46 توسط امید | نظر بدهید

روش KTI

فرآيند KTI دو روش تقطير در خلا و هيدروپرداخت را براي حذف آلودگي و افزودني ها با يكديگر تركيب مي كند . ويژگي اين فرآيند تقطير با اواپراتور در خلاء است كه براي حداقل رساندن فشار حرارتي در دماهاي متوسط (كمتر از 250) به كار ميرود . هيدروپرداخت موجب حذف گوگرد مي شود. راندمان و بازده ي روغن پايه نهايي بالا است .

اين روش شامل مراحل زير است :

ابتدا در حرارت 150 درجه آب ، تيدروكربورهاي سبك و ساير مواد با نقطه جوش پايين را در يك يا دو مرحله در فشار متعارفي با خلا جزئي از مخلوط خارج مي كنند .

روغن باقيمانده را در حرارت 270 درجه سلسيوس در خلا تقطير مي كنند تا گازوئيل سبك آن خارج گردد . روغن را در اين مرحله به كمك يك تبخير كننده از ساير مواد پاكسازي مي شود. و مواد سنگين شامل كربن ، گرد و خاك و مواد افزودني ، پوليمرهاي سنگين همراه با مواد آسفالتي جدا مي شود كه به مصرف سوخت يا آسفالت مي رسد .

ئيدورژناسيون ، اين عمل فر در مجاورت كاتاليزور انجام مي يابد و تركيبات آلي كلردار ، اكسيژن دار ، نيتروژن دار ، كه به عنوان ناخالصي در روغن وجود دارند به صورت تركيبات معدني فرار در مي آيند و از محيط عمل خارج مي شوند. تقطير جز به جز در خلا نتيجه اين عمل تفكيك گازوئيل و برش هاي روغني است .

در فرايند مزبور ، قير به عنوان محصول فرعي به دست مي آيد كه در ساخت آسفالت مصرف مي شود يا در كارخانجات سيمان به عنوان سوخت مورد استفاده قرار مي گيرد و هيچ گونه آلودگي ندارد زيرا فلزات موجود در قير در كوره دوار از كارخانه سيمان باقي مي ماند .

با اين روش واحدي با ظرفيت 22000 در سال نزديك سانفرانسيسكو و واحد ديگري در شرق لوس آنجلس در 1998 راه اندازي شده و واحدهاي ديگر نيز در ساير شهرهاي آمريكا راه اندازي يا درحال احداث است . ضمنا با اين روش كارخانه آسپروپيرگس Aspropyrgos يونان در 1981 و كارخانه ديگري هم براي تونس در 1982 بتا همكاري شركمت مهندسي تكني پترول ايتاليا Technipetrol راه اندازي شده و كارخانجات ديگري درشهرهاي مختلف آلمان با استفاده از فرايند مزبور احداث شده است .

جهت کسب اطلاعات بیشتر به وب سایت www.oilshop.ir

لطفا سوال هاي عمومي از طريق گذاشتن نظر در وبلاگ انجام شود. كارشناسان ما به سوالهاي فني پاسخ ميدهند (مهندس ابوطالبيان)

+ نوشته شده در چهارشنبه بیستم بهمن ۱۳۸۹ساعت 0:13 توسط امید | یک نظر

روشهاي بازيابي روغن سوخته

1 – روش سنتي با استفاده از اسيد سولفوريك و خام رنگبر، اين روش شامل مراحل زير است :

تقطير در حرارت حدود 150درجه سلسيوس در فشار متعارفي يا خلا جزيي براي جداسازي، آب، بنزين، و ئيدروكربنهاي سبك و ساير موادي كه نقطه جوش پايين دارند مانند تري كلراتين…

تركيب با اسيد سولفوريك غليظ در اين مرحله تركيبات غيراشباع قطبي و آسفاتن ها با اسيد سولفوريك تركيب ميشوند و توليد اسلاج اسيد (لجن اسيدي) ميكنند كه با اختلاف وزن مخصوص از روغن جدا مي شوند، اين لجن بزرگترين ماده مزاحم توليد شده در اين صنعت است و در كشورهاي صنعتي آن را در كوره هاي مخصوص مي سوزانند.

تركيب با خاك رنگبر و مواد خنثي كننده، در اين مرحله اسيد باقيمانده خنثي ميشود و تركيبات مضر كه به صورت باقيمانده است توسط خاك جذب ميگردد. بهبود رنگ و پايداري روغن يكي ديگر از نتايج اين مرحله است.

تقطير جز به جز در خلا، در اين مرحله برش هاي مختلف گازوئيل و روغنهاي سبك جدا ميشود و روغن باقيمانده همراه با خاك را از فيلتر برس عبور ميدهند روغن را كه از فيلتر خارج مي شود جمع آوري مي كنند و خاك را كه با روغن آغشته است و به نام كيك فيلتر ناميده مي شود دور مي ريزند ولي بهتر است آن را در كوره هاي سيمان بسوازنند .

مخلوط روغن سبك و گازوئيل را كه جداگانه جمع آوري شده است مجددأ با خاك مخلوط نموده تقطير مي كنند تا گازوئيل از آن جدا شود و مخلوط خاك و روغن سبك را فيلتر مي كتد و به جمع آوري روغن سبك موفق مي شوند .

تبصره – با توجه به مقدار آديتيو (ماده افزودني ) مصرف شده در روغن موتور كه مرتبا افزايش مي يابد بازيابي روغن را به علت مصرف زياد اسيد سولفوريك با مشكل مواجه كرده است لذا براي رفع اين مشكل در جهت كاهش مقدار اسيد مصرف شده ، روغن آبگيري شده را قبل ازاسيدي كردن شديدا حرارت مي دهند (330 تا 350 درجه سلسيوس) تا آديتيوها را از بين بروند . اين مرحله را شوك حرارتي مي نامند . در اغلب كارخانجات ايران ، آبگيري و شوك حرارتي را در يك مرحله انجام مي دهند و آن را (كراكينگ ) مي نامند و به اين ترتيب مصرف اسيد را به مقدار قابل ملاحظه اي كاهش مي دهند .

(تصوير شماره 2 بازيابي روغن كار كرده را به روش سنتي نشان مي دهد )

بازيابي روغن به روش ماتيس (MATTYS)

اين روش در كارخانه Lille Bonne در فرانسه اجرا شده است و مصرف اسيد را به ميزان قابل ملاحظه اي كاهش داده است . سانتيرفوژ و اينسنراتور (كورخه سوزاننده ضايعات ) نقش تعيين كننده اي در اين روش دارد . سوخت خارجي مصرف نمي شود و كالري لازم از سوزاندن اسلاج اسيد و خاك فيلتر و رسوب تامين مي شود . اينسنراتور Incenerateur از نوع دوار و افقي است و به قسمي طراحي شده كه تركيبات فلزي موجود در رسوب به شكل گلوله هاي غير فرار در مي آيند و در كف كوره جمع مي شوند .

مراحل اجرا : از محموله اي كه وارد كارخانه مي شود نمونه برداري مي كنند و به كمك دستگاه مادون قرمز و كرماتوگرافي و غيره نوع روغن و ميزان آلودگي آن مشخص مي كنند .

روغن مناسب را تا 90 درجه گرم مي كنند . به دستگاه سانتريفوژ مي فرستند از اين دستگاه مرتبا سه فاز ئيدرو كربور ، فاز آبي و يك ماده خميري شكل كه شامل رسوب جامد و مقدار كمي روغن است خارج مي شود كه فاز اخير و فاز آبي را به اينسنراتور مي فرستند .

- فاز ئيدروكربور را از كوره اي عبور مي دهند تا حرارت آن به 180 درجه سلسيوس برسد و سپس آن را در فشار متعارفي تقطير مي كنند تا مواد فرار آن جدا شود .

- باقيمانده را از داخل اينسنراتور عبور مي دهند تا حرارت آن 380 درجه برسد و سپس آن را به برج تقطير در خلا مي فرستند تا گازوئيل و برش هاي روغن سبك جدا شود .

- باقيمانده برج حلا را سانتريفوژ مي كنند تا فاز روغن آن جدا شود و ماده خميري شكل را به اينسنراتور مي فرستند .

اين روغن و همچنين برشهاي قبلي را كه جداگانه جمع آوري شده است به طور مجزا به نسبت معيني با اسيد سولفوريك مخلوط مي كنند پس از تشكيل اسلاج اسيد آن را به سانتريفوژ مي فرستند فاز روغن را از اسلاج اسيد جدا مي شود كه اسلاج آن را به اينسنراتور مي فرستند .

- هر يك از برش هاي روغن را جداگانه به نسبت معنيي به خاك رنگي مخلوط و سپس از كوره عبور مي دهند تا حرارت آن به 240 درجه برسد و بعد آن راصاف مي كنند و روغن را جمع آوري و گل آغشته به روغن را به اينسنراتور مي فرستند .

بازيابي روغن به روش انستيتو نفت فرانسه IFP

الف – استفاده از پروپان همراه با تصفيه اسيدي اين روش شامل مراحل زير است :

گرم كردن روغن تا حدود 160 درجه در فشار متعارفي براي خارج كردن آب . بنزين و مواد تشكيل دهنده به نقطه جوش پايين .

استخراح با پروپان PDA (Propane Des Asphaltique) به منظور جد سازي مواد آسفالتي و فلزات ، اين عمل در حرارت 30 تا 70 درجه و فشار گاز اتمسفر انجام مي يابد .

- تركيب با اسيد سولفوريك غليظ در اين روش اسيد سولفوريك به مقدار كم مصرف مي شود (در حدود 2 % ) و ناخالصي هاي به صورت اسلاج اسيد جدا مي شود .

بي رنگ كردن به كمك رنگبر در حرارت مناسب و تصفيه آن به كمك فيلتر پرس و جدا سازي گل آغشته به روغن .

تقطير در خلا براي جدا سازي گازوئيل ، روغن دوك و انواع روغن هاي پايه .

به طوري كه ملاحظه مي كنيد امتياز اين روش ، كاهش مقدار اسيد مصرف شده و بالنتيجه كاهش مقدار اسلاج اسيد حاصله مي باشد .

ب – استفاده از پروپان و هيدروژن ، اين روش شامل مراحل زير است :

گرم كردن روغن تا حدود 160 درجه سلسيوس در فشار متعارفي براي جدا سازي آب ، بنزين و مواد با نقطه جوش پايين .

تصفيه مقدماتي با يك درصد آهك

استخراج با پروپان براي جداسازي مواد قيري و فلزات .

- ئيدورژناسيون .

- مجاورت بتا خاك رنگ بر (3% خاك ) در حرارت مناسب و تصفيه آن به كمك فيلترپرس .

تقطير جز به جز به منظور جدا سازي روغن هاي سبك ، روغن پايه متوسط و سنگين .

بنابراين روش فوق اسيد حذف و بالنتيجه تشكيل اسلاج اسيد منتفي شده است .

روش هاي جديد بازيابي روغن

روشهاي قبلي كم يا بيش داراي ضايعاتي هستند و تصفيه كنندگان با توجه به قوانين سخت حفظ محيط زيست در رفع ضايعات با مشكل مواجه شده اند لذا مراكز تحقيقاتي به فكر يافتن راههاي جديدي افتادند كه ضايعات آن كمتر باشد . سه مركز تحقيقاتي كاربردي زير فرايندهاي جديدي را طرحي و تدوين نموده اند .

1 كينتيك تكنولوژي انترناسيونال (KTI) Kinetic Techology International هلند . آمريكا .

2 اسنم پروجتي Snam Progetti ايتاليا

3 انستيتوي نفت فرانسه روش KTI

اين روش شامل مراحل زير است :

ابتدا در حرارت 150 درجه آب ، تيدروكربورهاي سبك و ساير مواد با نقطه جوش پايين را در يك يا دو مرحله در فشار متعارفي با خلا جزئي از مخلوط خارج مي كنند .

روغن باقيمانده را در حرارت 270 درجه سلسيوس در خلا تقطير مي كنند تا گازوئيل سبك آن خارج گردد . روغن را در اين مرحله به كمك يك فيلم نازك از ساير مواد پاكسازي مي شود. و مواد سنگين شامل كربن ، گرد و خاك و مواد افزودني ، پوليمرهاي سنگين همراه با مواد آسفالتي جدا مي شود كه به مصرف سوخت يا آسفالت مي رسد .

ئيدورژناسيون ، اين عمل در مجاورت كاتاليزور انجام مي يابد و تركيبات آلي كلردار ، اكسيژن دار ، نيتروژن دار ، كه به عنوان ناخالصي در روغن وجود دارند به صورت تركيبات معدني فرار در مي آيند و از محيط عمل خارج مي شوند. تقطير جز به جز در خلا نتيجه اين عمل تفكيك گازوئيل و برش هاي روغني است .

در فرايند مزبور ، قير به عنوان محصول فرعي به دست مي آيد كه در ساخت آسفالت مصرف مي شود يا در كارخانجات سيمان به عنوان سوخت مورد استفاده قرار مي گيرد و هيچ گونه آلودگي ندارد زيرا فلزات موجود در قير در كوره دوار از كارخانه سيمان باقي مي ماند . با اين روش واحدي با ظرفيت 22000 در سال نزديك سانفرانسيسكو و واحد ديگري در شرق لوس آنجلس در 1998 راه اندازي شده و واحدهاي ديگر نيز در ساير شهرهاي آمريكا راه اندازي يا درحال احداث است . ضمنا با اين روش كارخانه آسپروپيرگس Aspropyrgos يونان در 1981 و كارخانه ديگري هم براي تونس در 1982 بتا همكاري شركمت مهندسي تكني پترول ايتاليا Technipetrol راه اندازي شده و كارخانجات ديگري درشهرهاي مختلف آلمان با استفاده از فرايند مزبور احداث شده است .

(تصويرشماره 4 نشان دهنده فرايند مزبور مي باشد )

بازيابي روغن به روش اسنم پروجتي Snam Proggeti

بازيابي روغن در اين روش شامل مراحل زير است :

گرم كردن اوليه در فشار معمولي براي حذف آب و تركيبات سبك

استخراج با پروپان (PDA) براي جداسازي مواد آسفالتي و رزين و فلزات .

تقطير در خلا و جداسازي گازوئيل و روغن هاي سبك و متوسط

حرارت دادن شديد (شوك حرارتي ) باقيمانده نقطير و سپس استخراج با پروپان

هيدروژناسيون برش هاي روغن كه در مراحل قبلي جداسازي و جمع آوري شده است .

با استفاده از اين روش ، يك واحد به ظرفيت 50000 تن در سال متعلق به شركت كليپر Clipper از سال 1983 در ايتاليا مشغول به كار است . (تصوير شماره 5 نشان دهنده روش مزبور براي بازيابي روغن مي باشد )

روش جديد انستيتوي نفت فرانسه

غير از روشهايي كه قبلا توضيح داديم انستيتوي نفت فرانسه فرايند جديدي را ابداع كرده است و آن استفاده از اولترافيلتراسيون است . روغن را ابتدا حرارت مي دهند تا آب و مواد فرار آن جدا شود . روغن باقيمانده را با حلال ئيدروكربور رقيق مي كنند و سپس با سرعت زياد از غشا نيمه تراوا عبور مي دهند . تركيبات سنگين مانند مواد آسفالتي جدا مي شوند و روغن همراه با حلال از غشا عبور مي كند حلال را تقطير مي كنند و مجددا به مصرف مي رسانند .

براي بهبود خواص روغن پايه ، تصفيه بعدي مانند استفاده از اسيد و خاك ضرورت دارد .

به جاي استفاده از اسيد و خاك كه ضايعات مزاحمي دارد روش جديدي را بر مبناي عبور متوالي از رزين هاي سنتتيك به مرحله پايلوت رسانيده اند لذا اين تصفيه نهايي همراه با اولترافيلتراسيون منجر به فرايند كاملي شده است كه آلودگي محيط زيست ندارد ولي تاكنون به مرحله صنعتي نرسيده است .

تبصره – در خانمه لازم است يك بار ديگر يادآور شديم كه روغن پايه بازيابي شده اگر طبق اصول صحيح و با دقت تهيه شده باشند از نظر مشخصات با روغن پايه توليد شده در پالايشگاه ها قابل مقايسه است جدول ضميمه كه توسط (شركت مهندسي تكني پترول ) ايتاليا ارائه شده اين موضوع را نشان مي دهد . ضمنا همان طوري كه صنعت بازيابي روغن از نظر بهبود كيفيت محصول مورد توجه قرار گرفته است براي جمع آوري روغن كار كرده و نحوه توزيع آن نيز در كشورهاي صنعتي ضوابط خاصي تدوين شده است كه در مطلب با همين موضوع به ان ميپردازيم.

+ نوشته شده در چهارشنبه بیستم بهمن ۱۳۸۹ساعت 0:4 توسط امید | یک نظر

بازيابي روغن هاي كار كرده موتور و نقش آن در حفظ محيط زيست

روغن هاي معدني ضمن كار در اثر اكسد كربن و دگراداسيون (تجزيه به كمك حرارت) توليد تركيبات سير نشده قطبي و آسفالتي مي كنند ضمنا با مواد خارجي ديگر مانند گرد و خاك و انواع سوخت و كربن و ذرات فلز آغشته ومخلوط مي شوند و كارايي خود را از دست ميدهند، چنين روغني را كار كرده مي نامند كه شامل انواع زير است:

· روغن كار كرده موتور

· روغن كار كره صنعتي، مانند روغن دنده

· امولسيون ها، مانند روغن برش و روغن هاي حل شوند

· روغن هاي روشن (شفاف) مانند روغن هاي ترانسفورماتور

دو نوع ابتدايي را روغن سياه مي نامند كه در ايران به روغن سوخته مشهور شده است و روغن كاركرده موتور قسمت عمده آن را تشكيل مي دهد. نوع سوخت و كيفيت آن، همچنين وضع مكانيكي موتور در ميزان آلودگي روغن موثر است. گازهاي حاصله از سوخت كه وارد روغن مي شود موجب اسيدي شدن روغن مي گردد. ذرات فلز در حرارت زياد و در مجاورات اكسيژن به عنوان كاتاليزور عمل ميكند و موجب تشكيل مواد آسفالتي و لجن مي شود كه بنوبه خود گرانروي روغن را افزايش مي دهد.

(تصوير شماره يك مواد تشكيل دهنده و منشا آنها را در روغن كار كرده و موتور نشان ميدهد)

در اينجا لازم است دو نكته مهم را در خصوص مواد آلوده كننده موجود در روغن كار كرده مورد توجه قرار داد :

1 – فلزات كه از سايش قطعات موتور يا از طريق سوخت وارد روغن شده اند يا به صورت مواد افزودني روغن موجود بوده اند. اين فلزات شامل سرب، كلسيم، روي، آهن، مس، آلومينيوم، سديم، كرم مي باشند كه به مقدار تقريبي آنها برحس PPM (قسمت در ميليون) به اين ترتيب داده شده است.

سرب 2050، كلسيم 913، روي 635، آهن 135، منيزيم 88، مس 26، آلومينيوم 24، سديم 75، پتاسيم 25، كرم 5 كه وجود سرب آن هم به مقدار زياد مسائلي را از نظر زيست محيطي بوجود مي آورد.

2 – تركيبات كلردار – در ترانسفورماتورها، خازن هاي الكتريكي و گرمكن هاي روغني از ماده روغني شكل و عايق بنام BCP (پولي كلرور بي فنيل) استفاده شده است. اين ماده از دو حلقه بنزن متصل به يكديگر تشكيل شده كه چند اتم كلر جاي ئيدروژنهاي حلقه بنزني آنها را گرفته است. آشاميدن، استشناق و جذب آن از راه تماس ايجاد مسموميت ميكند. بطوريكه حد مجاز آن كمتر از يك قسمت در ميليون تعيين شده است. در برابر اسيدها و بازها پايدار است و از طريق آلوده كردن آب ها به محيط زيست لطمه ميزند.

در حرارت 300 تا 400 درجه سلسيوس تجزيه ميشود و ماده اي بنام دي اكسين ميدهد (نام شيميايي آن 2،3،7،8 تترا كلرودي بنزو پارادي اكسين است) كه سمي خطرناك ميباشد. نيمه عمر آن در خاك در حدود يكسال است .

بولي كلروتري فنيل PCT نيز داراي همان معايب PCB است و نمي تواند جايگزين مناسبي براي آن باشد. توليد اين مواد از سال 1976 در آمريكا متوقف و در اروپا نيز، محدود شده است معذلك هنوز چنين روغن هايي وجود دارند و با وجود مقررات سختي كه براي جمع آوري آنها وضع شده، در اثر سوء استفاده و با سهل انگاري ضمن جمع آوري وارد روغن كار كرده موتور مي شوند و مشكلاتي را براي تصفيه كنندگان بوجود مي آورند لذا كارخانجات تصفيه دوم ضمن تحويل گرفتن روغن كار كرده وجود PCB را كنترل مي كنند.

روشهايي كه براي جلوگيري از آلوده سازي خاك و هوا و آبهاي سطحي و زيرزميني پيشنهاد شده است :

هر چند مقدار روغن كار كرده نيست به مقدار سايرضايعات آلوده كننده زياد نيست ولي چون داراي مواد افزودني مضر مي باشد آب و خاك را آلوده ميكند. در كنار رودخانه ها و جويبارها رسوب ميكند و مانع نشو و نماي گياهان و ماهي ها مي شود لذا دور ريختن آن در كشورهاي صنعتي قانونا منع شده است.

روشهاي زير براي جلوگيري از آلوده سازي روغن كار كرده پيشنهاد شده است :

1 – سوزانيدن آن – اين روش خطرناك و مضر است زيرا روغن كار كرده مخلوطي ناهمگن است و داراي اجزايي با نقطه اشتعال پايين ميباشد مانند بنزين و حلال هاي سبكي كه سوختن آنها مي تواند با انفجار توام باشد از طرفي ديگر هر چند سوزانيدن روغن مانع آلودگي آب و خاك مي شود ولي موجب آلودگي هوا مي گردد زيرا داراي فلزاتي است كه در اثر سوختن همراه با دود وارد فضا ميشوند به عنوان مثال اگر 000/500 تن روغن سوخته را بسوزانيم بيش از 1000 تن سرب وارد فضا كرده ايم و به اين رقم بايد مواد حاصله از احتراق فسفر، روي و غيره را كه صدها تن مي شود اضافه كنيم لذا پيشنهاد شده است روغن سوخته را با سوخت فاقد سرب رقيق كنند و سپس به مصرف سوخت برسانند براي اين منظور بايد يك حجم از اين روغن را با چهل حجم سوخت بدون سرب مخلوط كنند تا سرب موجود در دوده به حد مجاز برسد ولي اين روش نيز معقول نيست و يك نوع استتار ميباشد زيرا به هر حال تمام سرب و ساير عناصر آلوده كننده وارد هوا خواهد شد.

2 – سوزانيدن روغن سوخته پس از حذف مواد آلوده كننده – براي اين منظور بايد ابتدا مواد آلوده كننده را از روغن خارج كنيم. آبگيري يا فيلتراسيون براي اين منظور كافي نيست و بايد به انجام اعمالي مانند تركيب با اسيد سولفوريك، تقطير، سانتريفوژ متوسل شويم بنابراين تهيه چنين سوختي اقتصادي نيست.

3 – بازيابي روغن – در اين روش از روغن كاركرده به عنوان ماده اوليه براي توليد مجدد روغن استفاده ميشود و تامين كننده سه هدف اصلي جوامع صنعتي است :

1. حفظ محيط زيست

2. صرفه جويي ارزي

3. صرفه جويي در ماده اوليه

لزوما يادآور مي شويم كه از 1000 تن روغن كار كرده حداقل 600 تن روغن بايد توليد مي شود و حال آنكه براي توليد اين مقدار روغن 6000 تن نفت خام مناسب لازم است. طبق برآوردهايي كه اگر تمام روغن كار كرده كشورهاي اروپا براي بازيابي مصرف شود سهم آن از 15% كنوني به 25 تا 30% كل روغن مصرفي مي رسد و حال آنكه اگر تمام روغن كار كرده را براي توليد انرژي بسوزانند معادل 2% انرژي موردنياز تامين ميشود و اين موضوع يكي ديگر از مزاياي بازيابي روغن نسبت به سوزانيدن آن ميباشد.

صنعت بازيابي روغن داراي امتيازات ويژه اي است زيرا ماده اوليه آن در تمام كشورها داخلي است و با هزينه كم قسمتي از انبار روغن مصرفي را تامين ميكند و اين موضوع هنگام بروز حوادثي مانند جنگ درخور اهميت است زيرا هنگام جنگ، زودتر، هدف حمله دشمن قرار مي گيرند ولي كارخانجات بازيابي كننده نسبتا كوچكترند و پراكنده ميباشند و ئيدوكربور سبك توليد نمي كنند بنابراين كمتر آسيب پذيرند و مي توانند بطور موقت روغن مورد نياز ارتش و صنايع را تامين كنند.

بي مناسبت نيست بدانيم اولين واحد بازيابي ايتاليا در سال 1930 ميلادي تاسيس شده و در 1940 مقررات سختي براي جمع آوري روغن كار كرده وضع كرده اند كه مصرف آن در جهت بازيابي بود لذا صنعت بزرگي براي بازيابي در اين كشور بوجود آمده است (12 كارخانه در سال 1980 مقدار 212400 تن روغن سوخته از كل 630000 تن روغن مصرفي را بازيابي كرده اند) فرانسه و آلمان نيز در اين صنعت داراي تجربه و سابقه اي طولاني ميباشند

دیدگاه خود را بیان کنید